اثر سن و تجربه بر رفتار کاوشگری زنبورFopius carpomyiae ، پارازیتوئید مگس میوه کُنارCarpomyia vesuviana

نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

زنبورهای پارازیتوئید اغلب براساس شرایط فیزیولوژیکی یا محیطی، رفتار کاوشگری خود را تنظیم میکنند. در این مطالعه اثر سن و تجربه بر رفتار کاوشگری زنبورFopius carpomyiae Silvestri، پارازیتوئید مگس میوه کُنار Carpomyia vesuviana Costa  مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور جمعیت هم‌سن زنبور در دو گروه سنی 7-8 و 12-13 روزگی تشکیل و زنبورهای ماده جفتگیریکرده بهطور انفرادی روی میوه کُنار آلوده به یک دسته تخم مگس میوه رهاسازی شدند و انواع رفتارها و زمان تخصیص یافته به آنها بهوسیله مشاهده پیوسته، تعیین شد. در آزمایش بعدی، زنبورهای این دو گروه سنی، پس از 24 ساعت مواجهه با تخم میزبان به محدوده حضور میزبان معرفی و رفتارهای کاوشگری آنها با زنبورهای بدون تجربه مقایسه شد. زنبورهای ماده مسن‌تر به‌طور معنی‌داری مدت زمان بیشتری (5 دقیقه ‌و 48 ثانیه) را نسبت به زنبورهای جوان‌تر (5 دقیقه ‌و 13 ثانیه) در محدوده حضور میزبان ماندند، اما با توجه به عدم اختلاف معنی‌دار (636/0P=) در مدت زمان تخمگذاری (28/9±7/144 در مقابل 88/8±4/146 ثانیه)، درصد پارازیتیسم زنبورهای جوان (2/3±2/39) در مقایسه با زنبورهای مسن‌تر (5/3±5/38) تفاوت معنی‌داری نشان نداد (844/0P=). نتایج نشان داد که تجربه قبلی مواجهه با میزبان تأثیری روی مدت زمان حضور نداشت، اما این زنبورها مدت زمان بیشتری را به رفتار تخم‌گذاری اختصاص دادند و تعداد دفعات و همچنین نرخ بروز این رفتار در آنها به‌طور معنی‌داری بیشتر از زنبورهای بدون تجربه بود. این تفاوت منجر به افزایش معنی‌دار (045/0P=) درصد پارازیتیسم در زنبورهای با تجربه (8/2±5/46) در مقایسه با زنبورهای بدون تجربه (2/3±2/39) شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات