خاصیت ضد میکروبی باکتری‌های لاکتوباسیلوس ریزوسفر گیاه Helianthemum ledifolium و خاک اطراف دنبلان بیابانی، Terfezia claveryi در استان گلستان (مقاله کوتاه علمی)

نوع مقاله: مقاله کوتاه

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 گروه میکروبیولوژی و فناوری، دانشکده مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

استفاده گسترده از مواد شیمیایی و آفت­کش­ها همواره منجر به ایجاد خطراتی در سلامتی انسان، جانوران، وقوع تغییرات اکولوژیکی و عدم تعادل در پایداری محیط زیست شده است. در این مطالعه با نمونه­برداری از ناحیه ریزوسفر گیاه Helianthemum ledifolium و خاک اطراف دنبلان­های بیابانی از مناطق بیابانی استان گلستان، هفت سویه لاکتوباسیلوس گرم مثبت و کاتالاز منفی روی محیط کشت­های PDA، NA و MRS جداسازی و شناسایی شدند. آزمایش­های بیوشیمیایی نشان داد که دامنه رشد برخی از سویه­ها در اسیدیته 3 تا 8 قرارگرفت و توانایی رشد در دمای حداقل 15 و حداکثر 45 درجه سلسیوس داشته و قادر به تخمیر قندهای مورد آزمون بودند. با استفاده از توالی ژن 16S rDNA، سویه­های R11، R12، R21، R22، R31، S11 و S12 گونه Lactobacillus plantarum تشخیص داده شدند. بالاترین میزان بازدارندگی در روش نشت در آگار با قطر هاله 11 میلی­متر در کنترل عامل بیمارگر گیاهی Pseudomonas syringae و باکتری Staphylococcus aureus توسط سویه‌های R31 و S11 به‌ترتیب مربوط به سویه­های اطراف ریشه گیاه همزیست H. ledifolium و خاک اطراف دنبلان انجام شد. در فعالیت ضد قارچی حداکثر نرخ مهار رشد برای قارچ­های Penicillium expansum و Fusarium solani به‌ترتیب 37/69 و 99/66 درصد بود. کاهش تشکیل اسپور پنیسیلیوم در مقایسه با شاهد مشاهده گردید. نتایج آماری براساس نرم­افزار SAS و طرح کاملاً تصادفی نشان داد که باکتری­های اسید لاکتیک با منشا گیاهی و خاک توانایی ممانعت از رشد قارچ و باکتری­های بیماری­زا را با طیف بالا دارند و می­توان از آن‌ها به عنوان باکتری­های بیوکنترل در آلودگی­های پس از برداشت محصولات کشاورزی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات